Αναπροσαρμογές Υγείας στη Generali: Τι πραγματικά αλλάζει και πού βρίσκεται η διαφωνία

Η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες μέρες γύρω από τις αναπροσαρμογές ασφαλίστρων υγείας της Generali κινδυνεύει να δημιουργήσει μια στρεβλή εικόνα, αν περιοριστεί στους τίτλους περί «αυξήσεων 9% ή 9,5%» και «περικοπής προμηθειών». Πρόκειται στην πραγματικότητα για δύο διαφορετικά ζητήματα: αφενός το ύψος και την αιτία των αναπροσαρμογών των προγραμμάτων υγείας και αφετέρου τον τρόπο με τον οποίο αυτές επηρεάζουν την αμοιβή των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών.

Καταρχάς, δεν υπάρχει οριζόντια αύξηση 9% ή 9,5% στα συμβόλαια της Generali. Η εγκύκλιος της εταιρείας προβλέπει διαφορετικές αναπροσαρμογές ανά προϊόν και επίπεδο απαλλαγής, από 0% και 3% έως 5%, 6%, 7%, 8%, 8,5%, 9% και, σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις, 9,5%. Ακόμη και στα ισόβια και παλαιότερα χαρτοφυλάκια, όπου αρκετές κατηγορίες πράγματι αναπροσαρμόζονται κατά 9%, υπάρχουν προϊόντα με 3%, 3,5%, 7% ή μηδενική μεταβολή. 

Οι αναπροσαρμογές αυτές πρέπει επίσης να τοποθετηθούν στο πραγματικό οικονομικό περιβάλλον της ιδιωτικής υγείας. Το κόστος της περίθαλψης αυξάνεται διεθνώς με ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από τον γενικό πληθωρισμό. Η Aon προβλέπει για το 2026 παγκόσμιο medical trend 9,8% και περίπου 8,2% στην Ευρώπη, αποδίδοντας τις πιέσεις μεταξύ άλλων στη γήρανση, στις χρόνιες παθήσεις, στην αυξημένη χρήση υπηρεσιών και στις ακριβότερες νέες θεραπείες και τεχνολογίες. Η ίδια η Generali επικαλείται αντίστοιχα την ιατρική τεχνολογία, τις εξειδικευμένες θεραπείες, τη γήρανση και την αύξηση του κόστους νοσηλείας. 

Η πίεση αυτή δεν είναι θεωρητική ούτε αφορά μόνο μία εταιρεία. Στην ελληνική αγορά ήδη προετοιμάζεται νέος κύκλος διαπραγματεύσεων ασφαλιστικών εταιρειών με ιδιωτικά νοσοκομεία γύρω από τις συμβάσεις νοσηλίων και τις χρεώσεις, ακριβώς επειδή το κόστος των παρόχων αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των προγραμμάτων υγείας. 

Στην περίπτωση της Generali (και όχι μόνο) υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, διαφορετικό θέμα: οι προμήθειες των συνεργατών. Η ΕΑΔΕ αντιδρά επειδή σε συγκεκριμένα προγράμματα το ποσό της φετινής αναπροσαρμογής δεν αυξάνει αντίστοιχα τη βάση υπολογισμού των προμηθειών και υποστηρίζει ότι αυτό παραβιάζει τις υφιστάμενες συμβατικές σχέσεις. Η θέση αυτή είναι υπαρκτή και θεμιτό να εκφραστεί. Δεν είναι όμως το ίδιο με το να λέγεται ότι η Generali «έκοψε τις προμήθειες». Η εγκύκλιος αναφέρει συγκεκριμένα ότι σε ορισμένα προϊόντα τα ποσοστά αναπροσαρμογής «δεν επηρεάζουν αυξητικά τις προμήθειες των συνεργατών». 

Σύμφωνα δε με διευκρίνιση της Generali, η μεταβολή που έχει προκαλέσει τη διαφωνία αφορά την προσαρμογή του πληθωριστικού κόστους στα προγράμματα, ενώ η υφιστάμενη προμήθεια των συνεργατών δεν μειώνεται, ούτε επηρεάζεται το ποσοστό της. Η εταιρεία έκανε γνωστό στους συνεργάτες εγκαίρως, και όχι μόνο μέσω εγκυκλίου, ότι, στην προσπάθεια να μειωθεί η τελική αύξηση ασφαλίστρου, δεν πέρασε ως αύξηση στην προμήθεια αλλά μόνο ως κόστος στο πρόγραμμα, το ιατρικό πληθωριστικό κόστος.  Το εάν ο συγκεκριμένος χειρισμός είναι απολύτως συμβατός με τις επιμέρους συμβάσεις συνεργασίας αποτελεί ξεχωριστό συμβατικό ζήτημα και δεν μπορεί να κριθεί από έναν δημοσιογραφικό τίτλο.

Τι κρύβεται πίσω από μια αύξηση ασφαλίστρου Υγείας

Η συζήτηση για τις αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων Υγείας συχνά εξαντλείται στο τελικό ποσοστό που βλέπει ο ασφαλισμένος, χωρίς να εξετάζεται η οικονομία που βρίσκεται πίσω από αυτό. Καταρχάς, ο ιατρικός πληθωρισμός δεν ταυτίζεται με τον γενικό πληθωρισμό. Το κόστος της υγείας επηρεάζεται, όπως ειπώθηκε αρχικά, από την αύξηση των νοσοκομειακών χρεώσεων, τις νέες και ακριβότερες θεραπείες και φάρμακα, την προηγμένη ιατρική τεχνολογία, τη μεγαλύτερη χρήση υπηρεσιών και τη γήρανση του πληθυσμού. Γι’ αυτό άλλωστε η Ελλάδα έχει πλέον θεσπίσει ειδικό δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ για τις αναπροσαρμογές των μακροχρόνιων συμβολαίων Υγείας.

Παράλληλα, το ασφάλιστρο που εισπράττει μια εταιρεία δεν αποτελεί κέρδος. Από αυτό χρηματοδοτούνται οι αποζημιώσεις και οι νοσηλείες, οι προμήθειες των δικτύων, τα λειτουργικά έξοδα, η αντασφάλιση, τα απαιτούμενα αποθέματα και κεφάλαια και, βεβαίως, το επιχειρηματικό αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα στα παλαιά ισόβια συμβόλαια, η εξίσωση είναι δύσκολη: η ασφαλιστική καλείται να διατηρήσει για δεκαετίες μια υπόσχεση κάλυψης σε έναν ασφαλισμένο που μεγαλώνει και στατιστικά θα χρειάζεται συχνότερη και ακριβότερη περίθαλψη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αύξηση ασφαλίστρου είναι αυτομάτως δικαιολογημένη, ούτε ότι ο κλάδος Υγείας είναι συλλήβδην ζημιογόνος — δεν υπάρχουν επαρκή δημόσια στοιχεία που να επιτρέπουν έναν τόσο γενικό ισχυρισμό. Η βιωσιμότητα, επομένως, των χαρτοφυλακίων Υγείας δεν μπορεί να κρίνεται αποκλειστικά με βάση το ποσοστό της ετήσιας αναπροσαρμογής.

Η αύξηση που εμφανίζεται στο ασφαλιστήριο είναι το τελευταίο στάδιο μιας πολύ μεγαλύτερης αλυσίδας κόστους. Γι’ αυτό η συζήτηση για τα ασφάλιστρα Υγείας δεν μπορεί να γίνεται χωρίς να εξετάζονται ταυτόχρονα οι τιμές των ιδιωτικών νοσοκομείων, οι αποζημιώσεις, η γήρανση, οι προμήθειες, το κόστος λειτουργίας και οι υποχρεώσεις των ασφαλιστικών απέναντι στους ασφαλισμένους τους.

Η ουσία, επομένως, βρίσκεται κάπου πιο δύσκολα από τις εύκολες καταγγελίες. Οι ασφαλισμένοι δικαιούνται πλήρη διαφάνεια για κάθε αύξηση που καλούνται να πληρώσουν. Οι διαμεσολαβητές δικαιούνται επίσης να υπερασπίζονται τις συμφωνημένες αμοιβές τους. Ταυτόχρονα όμως οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις οφείλουν να διατηρούν βιώσιμα χαρτοφυλάκια σε έναν κλάδο όπου το κόστος των αποζημιώσεων και της ιατρικής περίθαλψης αυξάνεται διαρκώς.

Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν είναι πώς θα μοιραστεί δίκαια και με διαφάνεια ένα κόστος υγείας που αυξάνεται για όλους.