Skip to content

Δημογραφικό: το πρόβλημα που ζητά επίμονα λύση

Οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία είναι λιγότερες, γεννούν μετά τα 30 και συνήθως μέχρι 2 παιδιά, την ώρα που ο γενικός πληθυσμός “γερνά” με ταχείς ρυθμούς.

Σε μια σειρά από συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν μέσα στον Νοέμβριο έγινε μια προσπάθεια προσέγγισης του δημογραφικού προβλήματος, της γήρανσης του πληθυσμού, των συνεπειών αυτής και των λύσεων που διαφαίνονται για την αντιμετώπισή του.

Πρόβλημα υπογεννητικότητας και γήρανσης του πληθυσμού αντιμετωπίζουν όλες οι αναπτυγμένες και όλο και περισσότερες αναπτυσσόμενες χώρες. Καμία χώρα στον κόσμο, της οποίας το ποσοστό γονιμότητας έπεσε κάτω από 2,1 δηλαδή αυτό που διατηρεί σταθερό τον γηγενή πληθυσμό, δεν κατάφερε να το αυξήσει πάνω από αυτό το όριο. Στη χώρα μας, ο πληθυσμός το 2000 ήταν 10 εκατομμύρια, ενώ το 2050 θα είναι μόνο 7,5 εκατομμύρια. Οι εξελίξεις αυτές θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.

Ο καθηγητής Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βύρωνας Γκοτζαμάνης, έχει αναφερθεί στους κινδύνους που κρύβει το δημογραφικό ζήτημα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να είναι ένα πρόβλημα όλης της Ευρώπης, αλλά στην Ελλάδα η ταχύτητα με την οποία μεγεθύνεται δημιουργεί περαιτέρω ανησυχίες. Τόνισε δε ότι η χώρα μας δεν πήρε μέτρα όταν έπρεπε, παρότι γνώριζε το μέγεθος του προβλήματος, που λαμβάνει ακραίες διαστάσεις σε ορισμένες περιφέρειες, ενώ στάθηκε και στο μεταναστευτικό, λέγοντας ότι μπορεί να αμβλύνει την κατάσταση, αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγαλύτερη έξοδος από είσοδο μεταναστών στη χώρα και την αύξηση του μέσου όρου ηλικίας των μεταναστών που παραμένουν στην Ελλάδα.

Χαρακτηριστικό είναι άλλωστε αυτό που είπε πρόσφατα ο Υφυπουργός Εργασίας, Π. Τσακλόγλου: «Ασφαλιστικά συστήματα τα οποία είναι διανεμητικού χαρακτήρα όπως είναι το ελληνικό, δηλαδή τα συστήματα στα οποία οι τωρινές συντάξεις πληρώνονται από τις εισφορές των τωρινών εργαζομένων  έχουν μεγάλο πρόβλημα λόγω της γήρανσης του πληθυσμού».

Ωστόσο, στη χώρα μας τα πράγματα για τα αμέσως επόμενα χρόνια δεν αναμένεται να χειροτερέψουν καθώς συντρέχουν οι εξής παράγοντες:

  • Η ανεργία είναι μεν υψηλή αλλά πέφτει και θα συνεχίσει να μειώνεται τα επόμενα χρόνια ενώ δημιουργήθηκαν σχεδόν 300.000 νέες θέσεις εργασίας την προηγούμενη τετραετία
  • Το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στην Ελλάδα, είναι μεν χαμηλότερο σε σχέση με την ΕΕ, ωστόσο, αυξάνει συνεχώς
  • Με ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις της προηγούμενης δεκαετίας έκλεισαν οι οδοί διαφυγής για πρόωρη συνταξιοδότηση
  • Μαζί με το προσδόκιμο της επιβίωσης αυξάνεται και το προσδόκιμο της υγιούς επιβίωσης, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι συνταξιούχοι να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας.

Σύμφωνα με αναλογιστικές μελέτες αν δεν αλλάξουν οι υφιστάμενοι κανόνες (για μεταβολή του ορίου συνταξιοδότησης, του κανόνα αναπροσαρμογής των συντάξεων, κλπ) το ελληνικό σύστημα είναι βιώσιμο.

Σε συνέντευξή του στη Ναυτεμπορική, ο Μιλτιάδης Νεκτάριος καθηγητής της ασφαλιστικής επιστήμης στο Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Πειραιώς έχει επισημάνει ότι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση του πληθυσμού είναι: η μείωση της γονιμότητας, οι αλλαγές στην ηλικία απόκτησης παιδιού, και το πλήθος των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία. Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα γονιμότητας παγκοσμίως (κάτω από το 1,3 παιδιά/γυναίκα).

Οι αλλαγές στην ηλικία απόκτησης παιδιού αποτελούν μια επίσης καθοριστική εξέλιξη για τη μελλοντική δημογραφική δυναμική. Από το 2006 η βασική αναπαραγωγική ηλικία είναι πια η τρίτη δεκαετία της ζωής των γυναικών.

Βασικός παράγοντας είναι και το πλήθος των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία. Κατά την περίοδο 2000-2020 ο γυναικείος πληθυσμός ηλικίας 15-49 ετών μειώθηκε κατά περίπου 15%.

Οι λύσεις που βλέπει ο καθηγητής είναι οι ακόλουθες:

*Ενίσχυση εισοδήματος, η οποία εξαρτάται από το ρυθμό ανάπτυξης και από την καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

*Διπλασιασμός των επιδομάτων καθώς και απόδοση κινήτρων για την απόκτηση κατοικίας σε οικογένειες με συν δύο παιδιά.

*Συμφιλίωση εργασίας και οικογένειας με την ανάπτυξη φιλικών προς την οικογένεια συνθηκών εργασίας (ευελιξία ωραρίου, δυνατότητα γονεϊκών αδειών). Παραδοσιακά, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τη χαμηλότερη απασχόληση μεταξύ των γυναικών, των νέων κάτω των 25 ετών, και των ατόμων άνω των 55 ετών.  

*Ανακοπή του brain-drain. 

*Αξιοποίηση ευέλικτων μορφών απασχόλησης, όπως τηλε-εργασία, και μερική απασχόληση για εγκατάσταση σε απομακρυσμένες ή αραιοκατοικημένες περιοχές.

*Παράλληλα θα πρέπει να δοθούν κίνητρα παραμονής στην εργασία μετά τα 60 και να γίνει μια σταθερή επένδυση στη Δια-Βίου Μάθηση.

No comment yet, add your voice below!


Add a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *