Η επαγγελματική ασφάλιση – θεσμός με μικρή διείσδυση αλλά μεγάλες προοπτικές, φαίνεται να επιστρέφει δυναμικά στην κυβερνητική ατζέντα.
Μετά από χρόνια περιορισμένης ανάπτυξης, η κυβέρνηση προωθεί νέο θεσμικό πλαίσιο για την ενίσχυση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), επιδιώκοντας να καταστήσει τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος πιο ελκυστικό για εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις κυβερνητικών στελεχών δείχνουν ότι η πολιτεία βλέπει πλέον την επαγγελματική ασφάλιση όχι ως συμπληρωματικό θεσμό, αλλά ως βασικό εργαλείο ενίσχυσης της μακροχρόνιας αποταμίευσης και της επάρκειας των μελλοντικών συντάξεων.
Η σημαντικότερη εξέλιξη ήρθε στα τέλη Ιουνίου, όταν στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάστηκε σχέδιο νόμου με αποκλειστικό αντικείμενο την ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού πλαισίου συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης, το οποίο θα προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, ισχυρότερη προστασία του θεσμού και περισσότερα κίνητρα συμμετοχής τόσο για τους εργαζομένους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΣΠΕΣ)
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου θεσμικού πλαισίου είναι η δυνατότητα δημιουργίας Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΣΠΕΣ). Πρόκειται ουσιαστικά για ομαδικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστήρια που θα μπορούν να προσφέρουν οι ασφαλιστικές εταιρείες σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους, λειτουργώντας ως εναλλακτική ή συμπληρωματική λύση έναντι των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Στόχος είναι να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες, οι οποίες μέχρι σήμερα συχνά δεν διέθεταν το μέγεθος ή τις υποδομές για να ιδρύσουν δικό τους ΤΕΑ.
Τι είναι τα «Ανοιχτά ΤΕΑ»
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει την εισαγωγή των λεγόμενων «Ανοιχτών ΤΕΑ», δηλαδή Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν εργαζόμενοι από διαφορετικές επιχειρήσεις ή ακόμη και διαφορετικούς κλάδους της οικονομίας. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο, όπου ένα ΤΕΑ συνδεόταν συνήθως με μία επιχείρηση ή έναν συγκεκριμένο επαγγελματικό κλάδο, τα Ανοιχτά ΤΕΑ φιλοδοξούν να διευρύνουν σημαντικά την πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, μειώνοντας παράλληλα το διοικητικό κόστος και αξιοποιώντας οικονομίες κλίμακας.
Προβλέπεται ακόμη η μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις παροχές των ταμείων, με τα κίνητρα να συνδέονται πλέον με την ηλικία του ασφαλισμένου αντί για τα έτη ασφάλισης. Τα ΤΕΑ προβλέπεται ακόμη να μπορούν να προσφέρουν προγράμματα υγείας στα μέλη τους και στις οικογένειές τους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις κάλυψης κινδύνου.
Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά πρώιμο στάδιο σε σύγκριση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Σε κράτη όπως η Ολλανδία, η Δανία και η Σουηδία, τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία αποτελούν βασικό πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος και διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία που αντιστοιχούν σε μεγάλο ποσοστό του ΑΕΠ. Αντίθετα, στην Ελλάδα ο δεύτερος πυλώνας παραμένει περιορισμένος, γεγονός που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αφήνει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης.
Η γήρανση του πληθυσμού, οι δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν τα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά και η ανάγκη ενίσχυσης της ιδιωτικής αποταμίευσης οδηγούν πολλές κυβερνήσεις στην αναζήτηση πρόσθετων εργαλείων συνταξιοδοτικής προστασίας. Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει στη δημιουργία του ΤΕΚΑ για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας τον κεφαλαιοποιητικό χαρακτήρα της επικουρικής ασφάλισης. Η νέα πρωτοβουλία έρχεται να συμπληρώσει αυτή τη μεταρρύθμιση, επιχειρώντας να ενδυναμώσει τον δεύτερο πυλώνα, δηλαδή τα επαγγελματικά ταμεία.
Αν και το πλήρες περιεχόμενο του νομοσχεδίου δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί δημόσια, η κυβέρνηση έχει ήδη περιγράψει τις βασικές κατευθύνσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απλούστευση του θεσμικού πλαισίου, η μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, η ενίσχυση της εποπτείας και η δημιουργία προϋποθέσεων ώστε περισσότερες επιχειρήσεις να εξετάσουν τη δημιουργία ή τη συμμετοχή σε επαγγελματικά ταμεία. Στόχος είναι ο θεσμός να γίνει πιο προσιτός, ιδιαίτερα για μικρότερες επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του δεύτερου πυλώνα.
Η επαγγελματική ασφάλιση δεν αποτελεί μόνο εργαλείο συνταξιοδοτικής προστασίας. Για πολλές επιχειρήσεις λειτουργεί και ως μέσο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου ο ανταγωνισμός για εξειδικευμένα στελέχη εντείνεται. Τα επαγγελματικά ταμεία μπορούν να αποτελέσουν σημαντική πρόσθετη παροχή προς τους εργαζόμενους, ενισχύοντας τη συνολική πολιτική αμοιβών και παροχών μιας εταιρείας. Παράλληλα, η μακροχρόνια συγκέντρωση αποταμιευτικών κεφαλαίων δημιουργεί πρόσθετους πόρους που μπορούν να κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία μέσω θεσμικών επενδύσεων, όπως συμβαίνει εδώ και δεκαετίες σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές.
Οι εξελίξεις παρακολουθούνται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από την ασφαλιστική αγορά. Η ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα ομαδικά ασφαλιστήρια και τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, διευρύνοντας συνολικά την κουλτούρα μακροχρόνιας αποταμίευσης στη χώρα.
Παράλληλα, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται το ενδιαφέρον των πολιτών για προϊόντα που συνδυάζουν αποταμίευση και επενδυτικό χαρακτήρα, όπως δείχνει και η ισχυρή ανάπτυξη των unit linked στην ελληνική αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα είναι αν οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες θα οδηγήσουν σε ουσιαστική ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα. Αυτό θα εξαρτηθεί από τις τελικές ρυθμίσεις, αλλά και από το κατά πόσο θα δημιουργηθούν επαρκή κίνητρα για εργοδότες και εργαζόμενους. Το μήνυμα, πάντως, που εκπέμπεται είναι σαφές: η επαγγελματική ασφάλιση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας περιφερειακός θεσμός, αλλά ως βασικό συστατικό ενός πιο ανθεκτικού και πολυπυλωνικού ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο θα μπορεί να ανταποκριθεί στις δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
No comment yet, add your voice below!