Η κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αρχίζει ήδη να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προκαλούν σοβαρές διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι συνέπειες γίνονται ήδη ορατές στις διεθνείς τιμές και αναμένεται να μεταφερθούν σύντομα στην καθημερινότητα των καταναλωτών, με αυξήσεις σε καύσιμα, μεταφορές και ηλεκτρική ενέργεια.
Κλιμακώνεται η ένταση στη Μέση Ανατολή, καθώς διευρύνεται διαρκώς η εμβέλεια των χτυπημάτων και από τις δύο πλευρές. Οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί συνεχίζουν να σφυροκοπούν το Ιράν, αλλά παράλληλα βομβαρδίζουν μεγάλο κομμάτι στον νότιο Λίβανο και τα περίχωρα της Βηρυτού, μετά από τα χτυπήματα της Χεζμπολάχ με πυραύλους κατά του Ισραήλ. Το Ιράν συνεχίζει να χτυπά το Ισραήλ, με μειωμένους ρυθμούς, αλλά και αμερικανικές βάσεις στις αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου, σε ξενοδοχεία και αεροδρόμια στο Ντουμπάι και το Αμπού Ντάμπι, σε διυλυστήρια στη Σαουδική Αραβία, σε ενεργειακές υποδομές του Κατάρ, έφτασε ακόμη και να χτυπήσει με drone τη βρετανική βάση στην Κύπρο, κάνοντάς μας να νιώσουμε υπερβολικά κοντά μας την ανάσα του πολέμου.
“Δεν θεωρώ ότι η Σούδα απειλείται”
Απαντώντας ωστόσο σε ερώτηση για το ενδεχόμενο η ναυτική βάση της Σούδας να βρίσκεται εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων, ο κ. Γεραπετρίτης εμφανίστηκε καθησυχαστικός, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Δεν θεωρώ ότι η Σούδα απειλείται». «Το καθεστώς της Σούδας διέπεται από την αμυντική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας. Είναι πολύ συγκεκριμένα τα όσα μπορούν να γίνουν μέσα στη βάση: πρωτίστως η παροχή ευκολιών στις ΗΠΑ, άρα δεν προσφέρονται για επιθετικές ενέργειες. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα τόσο από την πλευρά των Αμερικανών, αλλά και από την πλευρά της Ελλάδας. Αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η κρίση που μαστίζει την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής έχει συνέπειες που έχουν να κάνουν και με την ασφάλεια», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στην Κύπρο, ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η αποστολή των φρεγατών Κίμων και Ψαρά, καθώς και των μαχητικών F-16 Viper, συνιστά «ιστορική ευθύνη» για τη χώρα.
Όπως ανέφερε, η ανάπτυξη των ελληνικών δυνάμεων αφορά στην κυριαρχία της χώρας και δεν αποτελεί αντικείμενο συζήτησης – ούτε καν ενημέρωσης – επισημαίνοντας ότι πρόκειται αποκλειστικά για ενέργεια αμυντικού χαρακτήρα. «Οποιαδήποτε στοχοποίηση της Κύπρου συνιστά απειλή για όλη την Ευρώπη, διεγείρει το καθήκον αλληλεγγύης προς την Κύπρο. Είναι απολύτως προφανές πως οι αποφάσεις που λαμβάνονται δεν είναι αντικείμενο συζήτησης», δήλωσε.
Ο κ. Γεραπετρίτης απέρριψε παράλληλα τις αντιδράσεις της Τουρκίας σχετικά με την εγκατάσταση συστημάτων MIM-104 Patriot στην Κάρπαθο, χαρακτηρίζοντας τους σχετικούς ισχυρισμούς «εντελώς αβάσιμους».
Η Επόμενη Μέρα;
Επιδίωξη των Ισραηλινών και των Αμερικανών είναι να συντρίψουν το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, αλλά και την πυρηνική και βαλλιστική του ισχύ, που αποτελεί απειλή για το Ισραήλ. Κατάφεραν να δολοφονήσουν τον Ιρανό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και απειλούν να στοχοποιήσουν και οποιονδήποτε άλλον τον διαδεχθεί. Σε συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος Τραμπ παραδέχθηκε ότι είχε υπόψη του κάποιους πιο μετριοπαθείς πολιτικούς διαδόχους του Χαμενεΐ, αλλά δυστυχώς σκοτώθηκαν από τους βομβαρδισμούς. Έχει επιζήσει ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, που όλα δείχνουν ότι θα διαδεχθεί τον πατέρα του στην εξουσία -εφόσον καταφέρει να παραμείνει ζωντανός φυσικά.
Το ζήτημα είναι ότι οι επιτιθέμενοι μοιάζουν να μην έχουν κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα στο Ιράν, το οποίο, μαζί με τις τρομοκρατικές οργανώσεις που ελέγχει ή υποστηρίζει (Χαμάς, Χεζμπολαχ, αντάρτες Χούθι), χαρακτηρίζεται ως η πυριτιδαποθήκη της Μέσης Ανατολής. Είναι μια χώρα τεράστια, με πολλές εσωτερικές συγκρούσεις, με τα 30 από τα 90 εκατομμύρια των κατοίκων της να είναι μειονότητες Αζέρων, Κούρδων και Αράβων. Ο πρόεδρος Τραμπ μοιάζει να μην έχει συναίσθηση της κατάστασης και υποστηρίζει ότι σε 4-5 εβδομάδες θα έχει ολοκληρώσει το έργο του. Μοιάζει να ξεχνά ότι παλαιότερες αμερικανικές παρεμβάσεις σε εξαιρετικά εύφλεκτες περιοχές, όπως το Ιράκ και το Αφγανιστάν, παρότι είχαν τη στήριξη του αμερικανικού λαού, απέβησαν καταστροφικές για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σήμερα, ενώ έχει ήδη αρχίσει να μετρά τις πρώτες απώλειες, οι Αμερικανοί εμφανίζονται ιδιαίτερα σκεπτικοί σε σχετικές δημοσκοπήσεις και μόνο μία πολύ μικρή μειοψηφία φαίνεται να στηρίζει τις επιλογές του προέδρου.
Οι επιπτώσεις της νέας διευρυμένης πολεμικής σύρραξης είναι πολλαπλές και δεν αφορούν μόνον την εμπόλεμη ζώνη, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη. Σε ενεργειακό επίπεδο αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη το χειρότερο πιθανό σενάριο. Αφ’ ενός πλήττονται κράτη του Περσικού Κόλπου, που είναι εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου και αφ’ ετέρου το Ιράν ελέγχει τα στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% του πετρελαίου, αλλά και το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνεται παγκοσμίως, γι’ αυτό και θεωρείται το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα για τη διακίνηση αυτών των καυσίμων, κυρίως προς τις αγορές της Ασίας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ σε κανονικές συνθήκες περνούν από τα στενά περίπου 50 τάνκερ την ημέρα, τις τελευταίες ημέρες περνούν μόλις 3-4. Σε αυτό συμβάλει και το ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες επικαλούνται ρήτρες ανωτέρας βίας και αρνούνται να παράσχουν ασφαλιστική κάλυψη σε τάνκερ που επιχειρούν να διασχίσουν τα στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει φρενίτιδα στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές και στις αυξημένες τιμές που αρχίζουμε να βλέπουμε στα πρατήρια καυσίμων της χώρας μας – με την κυβέρνηση να διαβεβαιώνει ότι θα κυνηγήσει την κερδοσκοπία και θα επιβάλλει πλαφόν στις τιμές. Όσον αφορά το πετρέλαιο, οι όποιες διαταράξεις της εφοδιαστικής αλυσίδας αντιμετωπίζονται με τα αποθέματα που διατηρούν τα κράτη, εφόσον η κρίση στην αγορά ενέργειας είναι προσωρινή.
Η Ευρώπη, μετά το σοκ που υπέστη με την έναρξη του ρωσο-ουκρανικού πολέμου έχει αυξήσει την ποσότητα των αποθεμάτων της, δεδομένου όμως ότι βρισκόμαστε στα τέλη του χειμώνα, αυτή τη στιγμή υπάρχει διαθέσιμο μόνο των 30% των αποθεμάτων της. Οι αυξήσεις που ήδη διαπιστώνουμε στα πρατήρια οφείλονται στο γεγονός ότι το πετρέλαιο που διοχετεύεται στην αγορά πρέπει να αντικατασταθεί στα αποθέματα και δεν υπολογίζεται η τιμή στην οποία αγοράστηκε το πετρέλαιο, αλλά η τιμή με την οποία θα αντικατασταθεί. Όμως η αρνητική επίδραση της έλλειψης πετρελαίου περιορίζεται μόνον στον κλάδο των μεταφορών.
Με το φυσικό αέριο είναι διαφορετικά τα πράγματα. Μετά το πλήγμα που δέχθηκαν οι εγκαταστάσεις παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ, οι τιμές του φυσικού αερίου στα χρηματιστήρια της Ασίας εκτοξεύτηκαν, καθώς χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, το Πακιστάν και η Ιαπωνία έχουν βασικό προμηθευτή τους το Κατάρ. Δεν μένει όμως ανεπηρέαστη και η Ευρώπη από αυτή την κατάσταση. Το πανευρωπαϊκό χρηματιστήριο φυσικού αερίου, που εδρεύει στην Ολλανδία, επηρεάζεται άμεσα από τα ασιατικά χρηματιστήρια, καθώς οι μεγάλοι παίκτες, που θεωρούν ότι η έλλειψη φυσικού αερίου θα διαρκέσει, προαγοράζουν σε υψηλότερες τιμές, θεωρώντας ότι θα το μεταπωλήσουν ακόμη ακριβότερα, ακολουθώντας μία τακτική που ονομάζεται προεξόφληση μελλοντικού κέρδους.
Αυτό το «παιχνίδι» έχει άμεση επίδραση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης και φυσικά της Ελλάδας, με μια μικρή καθυστέρηση λίγων ημερών, οπότε αναμένεται να το «νιώσουμε» σύντομα στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Είναι προφανές φυσικά ότι μία παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα έχει επιπτώσεις γενικότερα στην οικονομία. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, για κάθε 10% αύξηση της τιμής του πετρελαίου μειώνεται κατά 0,2% η οικονομική ανάπτυξη και αυξάνεται κατά 0,2% ο πληθωρισμός. Οι αυξήσεις των τιμών των καυσίμων στα χρηματιστήρια είναι ήδη πολύ μεγαλύτερες. Οπότε το ζήτημα είναι πόσο θα διαρκέσει η κρίση, αν θα αντέξουν τα αποθέματα, τι θα γίνει αν εξαντληθούν. Ο πρόεδρος Τραμπ μας διαβεβαίωσε εχθές ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, θα ανέβουν λίγο οι τιμές, αλλά πολύ γρήγορα η επιχείρηση θα ολοκληρωθεί και οι τιμές θα επιστρέψουν εκεί που ήταν. Να τον πιστέψουμε;
No comment yet, add your voice below!